Risku i investimeve ndërmjet shteteve sovrane dhe korporatave!

Të shumtë kanë qenë artikujt dhe analizat dedikuar krizes financiare, e shndërruar më pas në krizë ekonomike dhe së fundmi në krizë kreditimi. Nuk do të shpenzoj argumente në lidhje me shkaqet dhe arsyet që sollen lindjen apo transformimin e njëpasnjëshëm të këtyre krizave por do të fokusohem në ndryshimin e ekuilibrit të riskut të investimeve midis aseteve të shteteve sovrane dhe korporatave.

Pervec rritjes së interesit nga studiuesit dhe opinionit të përgjithshëm publik për dinamikat ekonomike dhe lidhjen e tyre me botën e finances, kriza ekonomike e këtyre viteve të fundit ka luajtur një rol përcaktues në deformimin e rregullave të lojes dhe teorive ekonomike në lidhje me rrezikshmerinë e investimeve në njërën anë të bonove të thesarit të shteteve sovrane dhe në anën tjetër të aksioneve të korporatave.

Teorikisht, të parat (bonot e thesarit shtetëror) duhet të paraqesin nivelin e riskut më të ulët në tregun financiar – pothuajse 0, “(risk free assets”), duke u shndërruar në alternativen më të sigurtë për investitorët. Nga ana tjetër, aksionet e korporatave në varësi të performancës aktuale dhe projeksioneve të ardhshme të sektorit dhe mundësisë së rritjes, shfaqin relativisht nivele rrezikshmërie më të larte se bonot e thesarit.

Duke parë faktorët që influencojnë nivelin e riskut të këtyre aseteve financiare, parimisht do evidentoja aftësinë e cdo aseti për të rikthyer investimin e pritur. Aftësi kjo që i referohet besimit që tregu i jep të tilla aseteve e parë në nivelin e kërkesë/ofertës dhe rrjedhimisht e reflektuar në cmimin përkatës të cdo aseti. Në rastin e bonove, rritja e përqindjes së interesit identifikon një renie të kërkesës së këtij aseti dhe si rrjedhojë të besimit të tregut. Parametri mates është përgjithësisht diferenca e normes së interesit të këtyre bonove me ato të shteteve me riskiozitet më të ulët (në ketë periudhe – bonot Gjermane).

Aktualisht, norma e interesit e bonove të shteteve sovrane (përgjithësisht atyre europiane dhe më specifikisht tështeteve PIIGS – Portugalia, Italia, Irlanda, Greqia dhe Spanja) është rritur duke sinjalizuar një ulje të kërkeses së këtyre aseteve së bashku me uljen e besimit të tregut financiar. Këtu qëndron paradoksi. Praktikisht, për një investitor do të thotë që per të njejtin niveli risk/përfitimi është më i sigurtë një investim në aksionet e korporatave sesa në bonot e thesarit të një shteti sovran. Dhe ky paradoks nuk fillon dhe izolohet vetëm për vendet e lart përmendura por shtrihet edhe më tej po të marrim parasysh “financial contagion”, fenomen, që ka të bëjë me ndërlidhjen e sistemit financiar botëror. Me fjalë të tjera, nëse një shtet falimenton në shlyerjen e borxhit sovran vendos në rrezik sistemin bankar të shtetit kreditor dhe kështu me rradhë, duke prodhuar një efekt “domino”. Si psh: Në tetor 2011, huamarrësit Italianë i detyroheshin bankave franceze, $ 366 mld. Nëse Italia do të falimentonte në shlyerjen e borxhit, i gjithë sistemi financiar-bankar francez dhe ekonomia në pergjithësi do t’i nenshtroheshin presioneve të konsiderueshme dhe si rrjedhojë do të influenconin negativisht  edhe kreditoret e Frances (si Shtetet e Bashkuara), e kështu me rradhë.

Në ketë kontekst të mungeses së alternativave të sigurta të investimit, investitorët (dhe jo vetëm) gjenden perpara disa pyetjeve. Cfare pozicioni duhet të mbajnë në lidhje me bonot e thesarit? A duhet ato t’i shtrijnë analizat e benchmark në jo më 30 por 150 vitet e fundit? (Karl Dasher, drejtori i fixed income për Schroder Investments)? Apo të përqëndrojnë investimet e tyre në aksionet e korporatave që automatikisht do të sjellë rritjen e kërkesës dhe si rrjedhojë të cmimit të ketyre aksioneve? Kjo në mënyre artificiale e të pa justifikuar me rritje reale të performancës së këtyre korporatave, fenomen që hipotetiksht do mund të conte në ndonjë “bubble” të tregut.

Janë të gjitha pyetje që kërkojnë përgjigje dhe që shpeshherë përcaktojnë vendimet e përditëshme që cdo investitor dhe analist investimesh merr në konsideratë, dhe si rrjedhojë influencën që percojnë në tregjet financiare. Por një fakt gjithmonë e më shume po konsolidohet në ambientet ekonomike-financiare: Aseti financiar (bonot e thesarit të shteteve sovrane) që konsiderohej aset me risk zero (risk free asset), nuk është më i tille. Dyshimet mbi aftësinë që shtetet kanë per të rikthyer vleren nominale të bonove jane në rend të ditës dhe kanë krijuar dinamika jo-racionale të tregjeve financiare.

Në ketë aspekt, nëse do të merrnim parasysh ketë ndryshim të ekuilibreve në nivelin e rrezikshmërisë së investimeve, dhe alokimin e këtyre investimeve në bazë të besimit që tregu i jep eficences së governances së ketyre institucioneve (nga njëra anë shteteve sovrane dhe nga ana tjetër korporatave) nuk do të ishte më e arsyeshme që të mendonim korporatat e mëdha si shtetet e reja? Me pak fjalë, një investitor do të ndihej më i sigurt të investonte në asetet financiare të korporatave të mëdha sesa në vetë bonot e thesarit të këtyre shteteve. Si psh: Shell (Hollanda), Ikea (Suedia), ENI (Italia), Telefónica de España (Spanja), Diageo (Irlanda), Energias de Portugal (Portugalia), Total (Franca), Allianz (Gjermania), HSBC (Britania e madhe), etc.

Në të gjithë ketë pikturë të ndryshimit të rregullave, ku pozicionohet Shqipëria? A mund ta klasifikojmë Shqipërinë në këtë rast, si avantazhi i disavantazhit? Pra të mendojmë se duke patur një ekonomi të “mbyllur” dhe nivel të ulët të ndërveprimit financiar, efektet dhe pasojat e një krize te tillë mund të mbeten të limituara dhe ndërlidhen vetëm më eksport-importet përkundrejt shteteve me probleme e sigurisht edhe remitancat.

Por cila eshte rruga që duhet të ndjekë Shqipëria në të ardhmen?

Përgjithësisht, duhet të sigurohen 4 shtyllat kryesore për të cilat një investitor merr vendimin për të investuar në bonot e një shteti sovran: Niveli i likuiditetit, Kostot e ulëta të transaksioneve, Integriteti i emëtuesit, Lehtësia e hyrjes në treg (Bill Street, drejtori në nivel global, fixed income alpha, për State Street Global Advisors).

Një herë të konsoliduara këto 4 shtylla, fokusi duhet të përqëndrohet në mesimet që nxirren nga sistemet që falimentojnë (apo në prag). Ekonomia botërore nuk është më statike. Inovacioni dhe ndryshimet radikale janë në rend të dites, axhendë që fton për nivel më të larte fleksibiliteti dhe fokus më të sakte kundrejt avantazheve kompetitive që Shqiperia mund të ofrojë.

 

17 Responses to Në një kohë të ndryshimit të rregullave

  1. Ledio says:

    Se pari kerkoj t’ju bej urimet per hapjen e ketij blogu dhe do te doja tju pergezoja per artikullin i cili kap nje dimesion shume interesant te finances se sotme. Gjate artikullit tuaj keni shkruar “një investitor do të ndihej më i sigurt të investonte në asetet financiare të korporatave të mëdha sesa në vetë bonot e thesarit të këtyre shteteve. Si psh: Shell (Hollanda), Ikea (Suedia), ENI (Italia), Telefónica de España (Spanja), Diageo (Irlanda), Energias de Portugal (Portugalia), Total (Franca), Allianz (Gjermania), HSBC (Britania e madhe)”.. Nuk mendoni se ekonomia dhe rendimentet e shteteve te ndryshme jane te nderlidhura me korporatat ? Neqoftese nje shtet si Portugalia do te bente default nuk mendoni se nje gje e tille do te nderhynte dhe tek performanca e kompanise Energias de Portugal ? Faleminderit

    • JOHANNES ESTRADA says:

      Besoj qe pergjigja varet nga aktiviteti ekonomik i firmave perkatese. Nese nje kompani si Energias de Portugal psh eshte e lidhur forte vetem me tregun vendas, atehere nje default i Portugalise dhe gjithe tkurrja ekonomike qe do shkaktonte do ndikonte per keq.

      Nqs je Apple dhe shet e prodhon ne tere boten, edhe nqs ben default USA (qe nuk ka shanse te ndodhe, po gjithsesi) atehere shume pak te ndryshon.

  2. ALTIN KADAREJA says:

    I nderuar Ledio, shume faleminderit per urimet. Shpresoj te te kete pelqyer artikulli. Te dal tek pyetjet. Ke shume te drejte kur thua qe ne shume raste kompanite me te medha te nje shteti jane te lidhura drejtperdrejt me ato dhe ne rast te nje default te shtetit, gjithashtu dhe performanca e kompanive influencohet negativisht. Masa e impaktit matet drejtperdrejt me ate qe ka komentuar Johannes Estrada (flm per komentin), dmth me aktivitetin e kompanise ne shtetit e references. Qofte ky aktivitet i lidhur me fornitoret, tregun e references, apo ndonje faktor tjeter percaktues per kompanine.
    Ajo qe une nxjerr si rezultat i analizes, eshte humbja e nje koncepti shume te rendesishem ne boten e investimeve, ate te sigurise me risk zero, qe perpara kane qene bondet qeveritare dhe tashme nuk jane me. Me pak fjale, nje investitor qe do te investoje kursimet e tij me risk zero dhe kthim te ulet ne investim, kjo mundesi nuk ekziston me. Dhe rrjedhimisht, po ku investitor detyrohet te investoje ne aksione me risk me te larte, dhe si e tille favorizon volatiletin tregjeve financiare.

  3. Eris says:

    Pershendetje, rasti i Shqiperise ka karakteristika te ndryshme nga rastet e Shteteve te siperpermendura, pasi te vetmit titujt qe perfshine projeksionet e mundshme te rritjes ekonomike dhe inflacionit jane Obligacionet e emetuara nga BSH me maturitet 5 vjecar.Tituj me maturitet shume te vogel qe te sherbejen si instumenta per gjykim profesional nga ana e investitoreve,per me teper karakteristikat e Borxhit Publik dhe Deficit Buxhetor te lidhura forte me rendimentin e ketyre tituje, per mendimin tim keshillojne qe reforma te forta ne konsolidimin fiskal sherbejne me vone per te folor per projeksione makroekonomike.Ineficenca e politikes monetare eshte perkthyer me se miri ne mosndryshim e rendimenteve te BTH 3m,6m,12m. Shqiperia eshte nje rast larg librave te makroekonomise dhe financave nderkombetare.

    • ALTIN KADAREJA says:

      I nderuar Eris,

      te falenderoj per komentin sepse me dhe mundesi te sqaroj nje tjeter pike te artikullit. Ne analize jane marre parasysh, obligacionet shteterore me maturim 10 vjecar. Ato qe pergjithesisht perbejne bazen per krahasmin me obligacionet e shteteve me te sigurta. Ne rastin e Shqiperise, eshte e vertete ajo qe thua ti, obligacionet me maturim 5 vjecar jane pak a shume benchmarku mates per rrezikshmerine e ekonomise. Nga ana tjeter, Shqiperia nuk ka nje burse operative per te cilen mund te merren te dhena reale per performancen e kompanive te caktuara. Por gjithesesi keto kushte, nuk do e nxirrnin domosdoshmerine Shqiperine jashte skemave teorike te makroekonomise dhe financave nderkombetare. Nuk jam dakort me ate qe thua mbi ineficencat e politikes monetare, sepse ne te vertete bonot e thesarit emetohen ne tregun paresor nga qeveria nepermjet ankandit. Kjo forme nenkupton qe investuesit duhet te konkurrojne per blerjen e ketij instrumenti. Per bonot me afat maturimi 3 dhe 6-mujor, ankandet organizohen nje here ne muaj, ndersa ankandet per emetimin e bonove me afat maturimi 12-mujor organizohen çdo dy jave. Keshtu qe, ky treg funksionon sipas mekanizmave te kerkese-ofertes.

      Po te shtyjme analizen akoma dhe me shume dhe te kuptojme se mbi cilin subjekt do te binte pesha e nje defaulti hipotetik te Shiperise, duhet te marrim ne analize mbajtesit e borxhit te brendshem shteteror, qe ne rastin e Shqiperise jane: 69,2% nga bankat private (33,7% vetem nga NJE banke private), 14,3% Banka e Shqiperise dhe pjesen tjeter 16,5% individed dhe bizneset. Si rezultat, institucionet qe do pesonin me shume deme ekonomike nga nje default hipotetik, ne kete moment qe flasim, jane bankat private shqiptare.

  4. Dritan SHANO says:

    Shqiperia eshte realisht “avantazhi i disavantazhit” Anomalia e mungeses se integrimit te Shqiperise ne tregjet financiare nderkombetare dhe niveli i borxhit publik ne +/-60 perqind te GDP-se ka bere qe kriza financiare te mos shkaktoje termete te menjehershme ne Shqiperi.
    Nga ana tjeter, risku me i madh qe ka Shqiperia perkundrejt nje default-i hipotetik ne afat mesem, eshte mobilizimi fiscal i cili regjistron nivele te uleta prej disa vitesh, dhe zgjerimi progresiv i detyrimeve publike ndaj kompanive private. Kete vit (2012) kur shumica e Bankave te nivelit te dyte, ne respektim te parimeve te Baselit do te ulin ndjeshem portofolet e tyre ne T-bills, qeveria shqiptare: 1)do te detyrohet te rrise interesat e ketyre instrumentave (sa?) me shpresen se ato do te blihen duke e rritur borxhin (afatshkurter e ndoshta afat mesem) edhe me tej; 2) do te provoje te marre kredi ne treg te hapur nderkombetar duke e rritur borxhin (afatmesem dhe afatgjate) edhe me tej; do provoje te rrise mobilizimin fiskal (1 vit perpara zgjedhjeve??). kjo e fundit mbetet zgjidhja afatgjate per te zvogeluar riskun afatmesem te investimit ne bonot e thesarit ne Shqiperi.

  5. JOHANNES ESTRADA says:

    @Eris

    - Nuk eshte komplet e vertete qe politika monetare ka qene ineficente. Po te shohesh normen REPO dhe yielded e te gjitha bonove ne 10 vitet e fundit sheh qe keto levizin bashke. Thene me profesionalisht, korrelacioni ekziston. Nuk e di nqs eshte i barabarte me shtete te tjera, po nuk besoj qe deklarimi yt eshte i sakte.

    - Me ngacmoi pak kjo fjalia “Shqiperia eshte nje rast larg librave te makroekonomise dhe financave nderkombetare”. Eshte nje fjali qe bie ndesh me sloganin e blogut te paraqitur dhe te manifesiti http://www.ekon.al/?page_id=51 prandaj do merrem pak me te.

    Nje ekonomist i mire e kupton qe ekonomia nuk eshte matematike ose shkence tjeter ekzakte. Megjithe matematizimin e saj te larte ekonomia ngelet nhe shkence shoqerore sepse merret me njerez. Asnje liber ekonomie nuk do te mesoj se 2+2=4. Ajo cka ekonomia te meson eshte nje menyre e te menduarit. Duke marre parasysh te gjithe faktoret, kostot dhe perfitimet e agjenteve, mund te kuptosh se si do sillen ata. Si rrjedhoje nje liber ekonomie nuk mund te jete i gabuar per Shqiperine, nese rasti qe trajtojne ata eshte ai i nje shteti tjeter me nje sistem tjeter.

    Nese ne rastin tend psh, politika monetare nuk eshte shume e forte atehere ja vlen te thuhet pse ndodh. Eshte hyrja e larte e valutes ne treg, ndikimi i madh qe kemi nga tregjet e huaja etj etj.

    Gjithsesi as keto nuk jane raste te patrajtuara ne literature. Gati cdo liber i avancuar pasi nderton modele me nje makroekonomi te mbyllur fillon e trajton rastin e “ekonomise se vogel te hapur”. Ne keto modele variablat sillen ndryshe. Nje nga nga me tipiket jane normat e interesit qe tani merren si ekzogjene, pra te vendosura nga tregu.

    @ Dritan Shano
    - Besoj se keni te drejte. Efektet e reja te Baselit do spostojne me shume gjasa yield curve per Shqiperine po edhe vendet e tjera te rajonit dhe ky efekt po fillon te ndihet. Zgjidhja me e mire do ishte konsolidimi fiskal, po sic thoni ju mbase ne nje vit elektoral kjo mund te jete e veshtire.

  6. ALTIN KADAREJA says:

    I nderuar Z.Shano

    Personalisht nuk jam shume dakort qe Baseli iii, do te ndikoje tek bankat e nivelit te dyte ne uljen e portofolet te tyre me government bonds. Kjo sepse, Basel iii i jep “Zero” risk bondeve qeveritare (me renditje AA- ose qe jane te te njejtin vend (domestic)) ne librat e llogarive bankare, duke e renditur kete klase te aseteve ne Nivelin 1 te likuideve financiare, se bashku me “Parate” dhe “Rezervat e bankes qendrore”. Ne te njejen kohe Basel iii rrit kerkesen e raportit te kapitalit “Tier 1”, duke i kerkuar bankave te kene nje nivel me te larte kapitali ne raport me “asetet e rrezikshme” (raport i cili per bankat e nivelit te dyte ne Shqiperi eshte mesatarisht 15%). Ne kete pike, bankat duhet te gjene menyrat per te rritur kete raport, ose duke rritur kapital dhe mbajtur te njejtin nivel asetesh te rrezikshme, ose duke zevendesuar asetet e rrezikshme me te tjera asete qe nga Basel iii konsiderohen me risk O. Ne kete moment, futen ne loje bondet qeveritare te cilat kane kete karakteristike. Keshtu qe, Basel iii me dashje – pa dashje, ka dhene incentiva te pastra per bankat e nivelit te dyte per te zevendesuar asetet e rrezikshme me bondet qeveritare. Dhe kete bankat nuk e bejne per Yieldin e aseteve por si nje menyre e thjeshte dhe e drejtperdrejt per te qene kompliant me rregullat e reja.

    Pikerisht, per kete arsye e kam shkruajtur kete artikull. Per te kuptuar kompleksitetin e sistemit ekonomik-financiar boteror, dhe per te sinjalizuar nevojen e madhe qe ka ky sistem per reformim thelbesor.

    • Eda says:

      Nje pyetje Altin: Basel III i klasifikon te gjitha bondet qeveritare si AA-, pavaresisht nga vendi i emetimit?? Ndoshta Z. Shano i referohet pikerisht rritjes se rrezikshmerise se bondeve qeveritare (perfshire ato shqiptare) permendur ne artikull kur flet per limitimin e sasise se T-bills qe bankat e nivelit te dyte do te mbajne ne portofolet e tyre te titujve. Ne kete kendveshtrim ndaj me te mendimin se pasoja e natyrshme e rritjes se Tier 1 do te ishte rritja e interesave te ketyre instrumentave. Per sa i perket mobilizimit fiskal te shumepritur, efekti i menjehereshem do te shprehej jo vetem ne permiresimin e arkave te shtetit, por edhe ne rregullimin dhe disiplinimin e aktivitetit ne shume sektore te ekonomise reale, duke rivendosur me ne fund parimet normale jo me te shtremberuara te kompetitivitetit mes kompanive.

      • ALTIN KADAREJA says:

        Basel iii, konsideron te gjitha bondet qe kane renditje min AA- si asete likuide me risk 0 dhe i rendit ne nivelin e pare te klasifikimit. Por perfshin ne kete kategori edhe bondet qeveritare me renditje me te ulet, me kushtin qe banka ne analize duhet te jete po nga i njejti vend. Si psh, nese nje banke nga Shqiperia ka aktualisht Tier 1 7% dhe do ta rrisi ne 10-15%, eshte e incentivuar per te blere bondet shteterore Shqiptare edhe nese keto kane renditje me te ulet se AA-. Kjo sepse, Basel iii i konsideron ato me risk 0. Mbetet pastaj ne duart e menaxhimit te bankave dytesore te vleresojne se cila eshte rruga me perfitim me te larte dhe risk me ulet per tu ndjekur per te arritur rritjen e Tier 1. Por sic e thashe edhe tek komenti i mesiperm, bankat Shqiptare dytesore aktualisht kane nivel mesatar te raportit te kapitali (Tier 1) perreth 15%. Nje nivel ky i konsideruar optimal.

    • Dritan SHANO says:

      @ Altin,

      Bondet qeveritare jane trajtuar si me risk 0, mendoj edhe perpara Basel III (Greqia dhe performanca e klases se saj menaxhuese nuk besoj se do ta ndryshojne kete koncept). ne komentin tim iu referova ne menyre specifike Shqiperise, ku borxhi i brendshem eshte perqendruar ne me shume se gjysmen ne bonde qeveritare dhe kryesisht ne 1 Banke. Kjo banke per te permbushur kerkesen e Basel III per te rritur kapitalin ka zgjedhur te krijoje kete kapital duke mos rinovuar blerjen e bonove te thesarit qe maturohen. Duke qene se ka shumicen e portofolit te bondeve qeveritare, kjo eshte e rendesishme dhe me efekte te drejperdrejta ne tregun e bondeve qeveritare. Kete sjellje pritet te adoptojne ne permasen e tyre edhe banka te tjera te nivelit te dyte ne Shqiperi, pasi memat kane problemet e veta dhe nuk kane ndermend te injektojne kapital ne kete treg anesor. Nga kendveshtrimi i nevojes per likuiditet qe ka qeveria ne kushtet kur mobilizimi/konsolidimi fiskal eshte i pamjaftueshem (shpejt do te kemi nje rishikim te buxhetit per te reduktuar shpenzimet) per te mbuluar shpenzimet ka 3 rruge qe permenda. Njera prej tyre jane ankandet e bondeve qeveritare, edhe pse e vetmja zgjidhje afatgjate per te perballuar shpenzimet qeveritare eshte mobilizimi fiskal-bondet qeveritare duhet te shihen thjesht si komplementare. Ne situaten e pershkruar me lart, eshte e veshtire te mos shohim nje rritje te normes se interesit te tyre per te “incentivuar” (sic shpreheni ju ne manifestin tuaj) bankat dhe operatore te tjere te medhenj e te vegjel qe te blejne bonde qeveritare.
      Bonde qeveritare me interes te larte, ne cfaredo menyre qe t’i shoh une, nuk jane lajm i mire per riskun e sistemit – ne aftamesem dhe afatgjate.
      (une shpresoj qe Qeveria te arrije te marre 300 milione USD kredi nga Banka Boterore ne 2012 ne menyre qe Bankat e nivelit te dyte te arrijne ta pajtojne pozicionin e tyre te kapitalit me Basel III sa me shpejt e me shprese akoma me te madhe te fillojne te luajne rolin e tyre zhvillues duke nxjerre fitim nga kreditimi i ekonomise dhe jo thjesht si agjente te qeverise….)

  7. ALTIN KADAREJA says:

    Jam totalisht dakort me mobilizim/konsolodimin fiskal si nje nder rruget me efektive per rritjen e likuiditetit. Per sa i perket Basel iii dhe incentivat qe i jep bankave dytesore per te rregulluar raportin e kapitalit, perben edhe kjo nje nga arsyet pse shtetet europiane e kane patur te lehte te financonin borxhin e tyre, duke patur kerkese te larte te bondeve sovrane, derisa borxhi arriti nivele te pakonceptueshme te shlyerjes.

    Duke iu referuar Shqiperise mund te thuhet se eshte krijuar nje mardhenie e dyfishte vartesie, si nga ana e shtetit po ashtu edhe te kesaj banke, element qe per nje sistem efektiv eshte i papranueshem. Duke rene dakort me arsyetimin tuaj, ne momentin qe nje banke dytesore ka nje perqindje kaq te konsiderueshme (33,7%) te bondeve shteterore te nje vendi, a mos do ishte kjo nje “wake-up call” per vendosjen e nje niveli limit te blerjes se bondeve qeveritare nga nje institucin bankar, duke minimizuar riskun e ndervarjes se nje shteti sovran nga nje banke dytesore?

    Nderkohe qe per sa i perket bankave te tjera, nuk do e shihja domosdoshmerisht te replikueshem te njejtin efekt me shitjen e bondove qeveritare, duke qene se kane nivel te ulet te bondeve shteterore, 35,5% te gjitha te marra se bashku. Por edhe ne skenarin e shitjes se bondeve nga po keto banka, besoj qe arritja e Tier 1 aktualisht ne nivele mesatarisht 15% i jep margin 6% nga niveli minimal i raporti te kapitalit duke mos nevojitur domosdoshmerisht pajtimin e pozicionit te tyre.

    Per sa i perket rolit aktual te bankave dytesore dhe luajtjen e rolit te tyre zhvillues nepermjet kreditimit te ekonomise, eshte nje teme qe lidhet me shume variabla dhe faktore interesant qe personalisht do e trajtoj ne nje artikull tjeter, dhe do me shume kenaqesi do te prisja komentet e juaja.

  8. Eris says:

    Pershendetje,

    Kur i referohem qe :`Shqiperia eshte nje rast larg librave te makroekonomise dhe financave nderkombetare`.Marre parasysh kete situate aktuale informaliteti ekonomik, jo per arsye te BSH po per vete arsye te ndertimit te sistemit ekonomik, cfaredolloj ndryshimi nepermjet insturmentave te politikes monetare ose fiskale, pervec se do ndihej ne ekonomi jo me tempestivitetin e duhur pra pas 1 viti ose dy vjetesh, por nuk do krijonte amplituden e kerkuar te efektit.Eshte nje rast jashte llogjike pasi nuk mund te kuptoj qe se si mund te ekzistojen norma interesi per depozitat ne banka te nivelit te dyte me 2 % me te uleta se bonot e thesarit 12m.Cfare perfshin brenda tij ky 2% me shume , pse shteti shqipetar, nqs dua te perkthejme ne baze te teorive te risk-rendimentit , paska me shume gjasa te falimentoje se sa nje banke e nivelit te dyte, pse nuk u ul norma baze e interesit u ulen vetem normat , per depozitat dhe jo per kredite. Shpresoj qe te jeni ne djeni se sa fitojne bankat*me sakte departamenti i thesarit) nga pozicione OCP ne forex dhe ne nepermejet bonove te thesarit. Fitim i cili perkthehet ne ritjen e kostos se borxhit se taksapaguesve.

  9. ALTIN KADAREJA says:

    Joen Fezolli

    pershendetje! lidhur me artikullin jam i mendimit qe investitoret nuk i jane larguar letrave me vlere te qeverive PIIGS per ti alokuar fondet e tyre ne obligacione( aksione ) korporatash…ajo qe faktikisht ka ndodhur eshte qe pool-i i cashit te gjeneruar nga maturimi i borxhit te ketyre vendeve eshte investuar ne securities te shtetit gjerman i cili paguan ka disa kohe qe paguan yielde negative per borxhin afatshkurter…pjesa tjeret e likuiditetit gjendet ne zvicer ( si deshmitar kemi forcimin e frages zviceriane dhe limitin e vendosur nga SNB prej EUR/CHF 1.2 dhe liborin e franges ne nivele thuajse zero per shkak te likuiditetit te bollshem ne tregjet nderbankare ne kete monedhe…pune te mbare dhe suksese….http://online.wsj.com/article/SB10001424052970204124204577150311730396748.html

    Joen,
    faleminderit per komentin. Rezultati i analizes ne artikull lidhet me faktin qe investitoret nuk kane me nje aset me risk 0 ne treg, dhe gjenden pa alternative te sigurt. Edhe ata investitor qe i referohesh ti dhe qe alokojne fondet e tyre ne bonde sovrane Gjermane apo Zviceriane, gjithesesi nuk kane ne portofolet e tyre asete me risk 0. Gjithmone per shkak te globalizimit financiar dhe “financial contagion”. Per ta ilustruar, mjafton ti referohem diteve te fundit dhe krizes Greke dhe efektet qe kjo e fundit ka patur deri ne tregjet financiare amerikane. Nderlidhje financiare kjo qe na ben te reflekton per eficencen e ketij sistemi finaciar (dkqse, Greqia eshte nje vend kaq i vogel, 11 ml banor).

    • joen says:

      Altin pershendetje perseri,

      Flm per pergjigjen :)

      Ne opinionin tim emetimet e borxhit Gjerman, Zvicerian apo SH.B.A-ve & ekuivalent do te jene gjithmone risk-free, do te ponderohen me zero risk-weight dhe do te perdoren gjithmone si benchmark…reagimi i tregut lidhur me situaten ne Greqi eshte menyra me e mire per ta deshmuar kete fakt…cmimet e borxhit te shteteve qe siperpermendura vetem jane rritur keto kohe sepse investitore private apo institucionale kerkojne rifuxho ne “safe-heaven” assets…jam dakort me ty qe jo cdo shtet sovran mund te konsiderohet risk-free por besoj qe ende ka shtete te sigurt financiarisht ne kete glob :)…

  10. ALTIN KADAREJA says:

    Jam dakort Joen, por sic te thashe dhe me pare shtetet dhe borxhet e tyre jane te lidhura bashke… Shikoi si jate lidhura borxhet e shteteve http://www.ekon.al/wp-content/uploads/2012/05/Untitled2.png

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Set your Twitter account name in your settings to use the TwitterBar Section.