Kryeministri Shinzo Abe, i emëruar në 26 Dhjetor, ka transformuar “sentimentin” e tregut ndaj Japonisë në 6 muajt e fundit. Investitorët shpresojnë që më në fund ekonomia do mund të dali nga dy dekadat e humbura, si rezultat I politikave të njohura si “Abenomics”. Këto politika në thelb përmbajnë tre pika, të quajtura “tre shigjetat”, që janë: politika fiskale më të besueshme, politikë monetare më aggressive dhe nje strategji rritjeje e bazuar në reforma strukturale.

 Pika e parë, u realizua deri diku me paketën e stimujve fiskal prej më tepër se ¥10 tn në janar (rreth 2% e PBB-së e shpërndarë në 2-3 vjet kohë). Paketa përfshinte ¥5.2 tn për projekte të ndryshme publike dhe një sër incentivash fiskale për më shumë investim nga korporatat dhe për më shumë punësim. Edhe pse u prit shumë pozitivisht nga tregu, nuk duhet të harrojmë se nga ana tjetër po kjo administratë ka planifikuar dyfishimin e taksave mbi konsumin në dy stade (nga 5% në 8% në 2014 dhe në 10% në 2015). Kjo në vetvete është një shtrëngim fiskal.

Së dyti, ishte lëvizja që befasoi dhe impaktoi më tepër pozitivisht tregjet. Poltika monetare që Guvernatori i ri Haruhiko Kuroda (I emëruar në 14 mars) deklaroi në mbledhjen e Bankës Qëndrore (BoJ) në prill. Së pari ishte dhënia e një inflacioni target prej 2% për tu arritur Brenda 2015, i cili do arrihet me akomodim monetar agresiv:

  • dyfishim i bazës monetare brenda fundit të 2014
  • blerje të bonove japoneze (JGB) me maturim mesatar deri në 7 vjet nga 3 vjet që ishte më parë (përfshirë dhe bonot 40vjecare) për një sasi prej ¥7 tn nga ¥3.5 tn të mëparshëm
  • Blerje edhe të instrumentave më të rrezikshëm si Fonde të tregtuara në bursë (ETF) dhe fonde imobiliare (REIT)

Ndryshimi tjetër kryesor ishte “akomodimi kualitativ” sic e quajti Kuroda, që do të thotë përtej masave të mësipërme, më shumë transparence nga banka me një shënjestrim inflacioni në 2%.

Në fakt, qe në 3 prill, kur këto masa u benë publike, bursa japoneze është rritur në mënyrë të konsiderueshme (Nikkei +19%) dhe monedha japoneze (¥ – Yen) ka vazhduar zhvlerësimin ndaj Euros dhe Dollarit (10% respektivisht).

Pika e tretë, dhe më e rëndësishme, reformat strukturore. Fokusi këtu janë:

  • De-rregullimi (tregu I punës, më I ngurti ndër vendet e zhvilluara, sektori energjitik dhe sektori shëndetsor)
  • Regjimi i taksimit të korporatave
  • Liberalizimi i tregtisë (me shumë mundësi edhe hyrja në Trans-Pacific Partnership – “Free Trade Agreement” mes Brunei, Kili, Zelandë e re dhe Singapor)

abenomics-explained3

Kryeministri Abe ka instruktuar kabinetin të formulojë dhe aprovojë këto strategjitë në parlament brenda 14 qershorit ne mënyrë që t’i prezantojë në G8 Summit, I pritur në 17-18 qreshorit. Pritjet nga investitorët janë shumë të larta aktualisht.

Por a do arrijë vërtetë Abe të rimëkëmbi ekonominë e Japonisë? Japonia ka më tepër se 20 vjet me një rritje gati të sheshtë të PBB-së nominale, që është e dhëna më e rëndësishme për dinamikat e borxhit (borxhi qeveritar bruto do të kaloj 240% të PBB-së këtë vit). Nga ana tjetër, demografia ka luajtur rolin e vet negativ (në kushtet aktuale popullsia në moshë pune do të zvogëlohet me rreth 1% në vit në 10-20 vitet e ardhshme. Nga ana tjtër, PBB-ja reale është rritur në vazhdimësi. E dhënë normalisht pozitive po të mos ishte se Japonia vuan nga deflacioni prej vitesh tashmë dhe cmimet e konsumit kanë qenë në rënie të vazhdueshme. Pra mbetet e dyshimtë se sa do të arrije banka qëndrore të cojë inflacionin në 2%. Nuk është hera e parë që Japonia ndërmerr akomodim monetar agresiv (baza monetare u rrit me 2/3 nga 2001 në 2003, në 2006 gjithashtu dhe në 2011 pas tërmetit). Në asnjë nga ato raste më parë nuk ka funksionuar. Ajo që këtë herë është ndryshe, ndoshta mund ta quaj “shigjeta e katërt” është bashkëpunimi midis aktorëve të ekonomisë. Edhe inflacioni i importuar, falë dobësisë së yen-it nuk do të jetë i mjaftueshëm nëse reformat strukturore nuk cohen në fund.

Burimi kryesor duhet të jetë rritja ekonomike. Tregu ka shumë besim se eksportet do të jenë një ndihmë e fortë falë dobësimit të monedhës. Në fakt PBB-ja e strimestrit të parë të 2013 (+3.5% nga trim IV i 2012,  anualizuar) regjistroi një rritje të fortë të eksporteve (+16% trim/trim e anualizuar). Megjithatë nuk mund të lihen rreziqet në anën tjetër që vine nga një monedhë e dobët dhe nga cmime tepër të larta të importeve, që rrezikojnë të ushtrojnë presion edhe mbi konsumet e brendshme. Për më tepër është e vërtete se Yeni I bobët rrit të ardhurat e kompanive eskportuese, por rritja e volumeve varet shumë prej rimëkëmbjes së ekonomisë globale dhe partnerëve tregtar ku Japonia eksporton. Rritje ende mjaft e dobët.

Prandaj, reformat strukturore janë pika më e rëndësishme. Prej tyre varet ringjallja e investimit nga korporatat, që kanë ekses likuiditeti prej vitesh tashmë dhe ende shumë kapacitet të lirë. Kjo do të incentivojë rritjen e rrogave dhe nga aty do të mund të flitet për inflacion.

 

6 Responses to A do e transformojë Abenomics Japoninë?

  1. Niko Kotonika says:

    Flora te sugjeroj te shohesh pak kete linkun

    http://blogs.cfainstitute.org/investor/2013/05/06/boj-asset-purchases-is-japan-sowing-seeds-of-next-asset-bubble/

    “The Central Bank can print money but it can’t print prosperity”

    • FLORA DISHNICA says:

      Niko, falemninderit për sugjerimin.
      Më gjen dakord, Banka Qëndrore nuk mund të zëvendësojë nevojën për rritje reale me stimul monetar..dhe po, tepër likuiditet mund të rrezikoj krijimin e “bubbles”.
      Megjithate, me artikullin nuk tentoj të sugjeroj se pika e dytë (stimuli monetar) do të japi zgjidhjen dhe ndryshimin që Japonia ka nevojë. Kam tentuar te mbledh ato që për mua janë informacione të domosdoshme (jo të mjaftueshme) për të kuptuar strukturën e planit të kryeminstrit Abe.
      Gjithsesi, besoj se Japonia ka ndërrmarrë një rrugë të guximshme dhe shumë të re. Tregu ende nuk ka perceptuar më së miri se ku qëndron Kuroda dhe sa shumë mund të bëj ende. Ashtu si në US ku QE1 nuk dihej cfarë do sillte, në retrospektivë vlerësohet dhe shtysa që I dha tregut të aksioneve mendohet e nevojshme.
      E vërtetë se të krijosh inflacion e më pas rritje është e kundërta e një cikli bizsinezi (ahtu si e dimë sot). Por sot eshte ende herët dhe e vështirë të parashikosh cfarë rezultati do kenë këto masa.
      Së fundmi, për borxhin, Japonia ka nivelin borxhi më të lartë se Greqia (gross level 230% e GDP, 120% net) dhe natyrshëm është e qartë cfarë dëmi mund të shaktoj rritja e interessave dhe Banka Qëndrore nuk mund të zëvendësoje konsolidimin fiscal që vendi ka nevojë. Por asnjëherë nuk është I drejtpërdrejtë përfundimi që mund të nxjerrësh. Borxhi është “sustainable” nëse ka mbajtës të tij. Dhe në Japoni, prej ¥924 tn borxh në formë bonosh (JGB, TB, zaito bonds – “off-balance sheet”), 40 % e ka shteti (sigurimet shoqërore, institucione publike dhe BoJ) ndërsa 60% e kanë institucione financiare si banka, shoqëri sigurimi e fonde investimi. Vetëm 9% të kësaj shume e kanë të huajt. Greqia falimentoi sepse borxhi ishte 60% në duar të investitorëve të huaj qe në panic e sipër e shitën. Megjithatë besoj se BoJ po blen kohë, që qeveria të mund të përgatisi dhe realizoj planin fiscal që realisht mund të nryshojë Japoninë. Në fakt pika e tretë është për mua më e rëndesihmja.
      Faleminderit
      Flora

  2. “Abenomics is, without a doubt, a huge step in the right direction”

    JOSEPH E. STIGLITZ

    Pershendetje!

    Thjesht po shtoj dicka per te integruar diskutimet mbi kete teme interesante dhe kete artikull mjaft pozitiv te nje debati mjaft te gjere. Artikulli i meposhtem nga i madhi JOSEPH E. STIGLITZ:

    http://opinionator.blogs.nytimes.com/2013/06/09/japan-is-a-model-not-a-cautionary-tale/#more-145214

    Ju uroj suksese
    Faleminderit

Leave a Reply

Set your Twitter account name in your settings to use the TwitterBar Section.